Startpagina
Woordenlijst
Spelling
Taaltechnieken
Kijk en luister
Gnker Liere Lze
Veldeke online
Out: V kalle Gnker
Historiek
Gnker Kepellekes
Wei ver het zoeal 'ns zgge
Links & bronnen
Veelgestelde vragen
Contact Sitemap Dankwoord

Voornaamwoorden

Wederkerig voornaamwoord

 

Gebruikt bij de wederkerige werkwoorden. vb. zich klee

 

Ich mich

Dich - tich (stich)

H, zij, het zich

V - oos

G ch

Zij - zich

 

Vb. Ich was mich, dich bednks tich, h ammezeert zich,

v verdoolen oos, g verbrant ch, zij verslppe zich.

 

Dit besteet ooch: Ich was mijn been, zij wassen hin haan. (been en haan zijn lijdend voorwerp)

 

Aanwijzende voornaamwoorden

 

Deze = dieze (mannelijk) - dees (vrouwelijk)

Die = d (mannelijk) - dei (vrouwelijk)

Dit en dat = Onzijdig

 

Dieze+ mannelijk enkelvoud: dieze poet, diezen iezel, diezen hond, dieze kietel (ketel)

Dees+ vrouwelijk enkelvoud: dees vroo, dees poert, dees kat , dees vinster.

Dit och dat + onzijdig enkelvoud: Dit-dat knd, dit-dat hous, dit-dat kleed, dit-dat jeske.

Dees+ al wat meervoud is

 

Nederlands: die

Gnker dialekt: mannelijk d, vrouwelijk: dei, onzijdig: dit - dat

 

D + Mannelijk enkelvoud: d stal, d vent, d villoo, dn appel, dn iemer, dn hoed

Dei + Vrouwelijk enkelvoud: dei kou, dei kat, dei poert, dei kist, dei bloem

Dit och Dat + Onzijdig: dit hous, dit sjp, dat kleed, dat hiedsje.

 

Dei+ al wat meervoud is. Dei katte, dei hon, dei appele, dei knner, di bloeme

 

Vragende voornaamwoorden

 

wie = wme (w)

wat = wat

welk-welke = wllich-wlliche

 

W och wme: W och wmen deet zoeiet?

 

Wlliche + mannelijk enkelvoud: Wllichen hond blaft doo zoe ? Wlliche stoel s kepot ?

Wllich + vrouwelijk enkelvoud en onzijdig enkelvoud: Wllich kat zoet oan de melk ?

Wllich road kroakde?

Wlliche + al wat meervoud is. Wlliche minse doehn mt ?

 

Betrekkelijke voornaamwoorden

 

Gebruikt als inleiding van een bijzin. Heeft betrekking met hetgeen al vernoemd is in een vorig zinsdeel.

 

Vb. De pestoer, d te loat koem - D = Betrekkelijk voornaamwoord

Dat kan nie, wat h diehg s echde biesterij. - Wat = Betrekkelijk voornaamwoord

 

Onbepaalde voornaamwoorden

 

Men of mer, er (plaats), iet, iemes, ne ziekere, niemes, niks, sommige, ntige

Meestal gebruikt met een overdrachtelijk werkwoord in de 3 persoon enkelvoud

 

Wil je nog meer weten over die voornaamwoorden? Raadpleeg dan:Genker lezen en schrijven blz.65 tot 83. ( Niet meer voorradig; ter inzage in de stedelijke bibliotheek van Genk)