Startpagina
Woordenlijst
Spelling
Taaltechnieken
Kijk en luister
Gnker Liere Lze
Veldeke online
Out: V kalle Gnker
Historiek
Gnker Kepellekes
Wei ver het zoeal 'ns zgge
Links & bronnen
Veelgestelde vragen
Contact Sitemap Dankwoord

Het werkwoord: de Hulpwerkwoorden

 

Ooch hei wier de Genker dialekt spellingsreegels toupasse.

De Hulpwerkwoorden n t Gnker dialekt hbbe dezelfde funksie as n t Nederlands.

 

Ve gebreike de Hulpwerkwoorden:

Hebben= hbbe, zijn = zijn, worden = wre, kunnen = konne, mogen = mooge, willen = wille, gaan = goen, komen = koeme, moeten = moete in alle Onvoltooide en Voltooide tijde, behalve zouden = zoo (Voorwaardelijke Wijze) en zullen = zille (Toekomende tijd)


De vrme van de Hulpwerkwoorden.

 

Hebben = hbbe

Voltooid deelwoord = gehad

Onvoltooid tegenwoordige tijd (OTT)

Onvoltooid verleden tijd
(OVT)

OTT - vroogende vrm

OVT - vroogende vrm

 ich hb

 ich haa

 hb ich

 haa ich

 dich hbs

 dich haas

 hbs tich

 haaste

 h hit

 zij haa

 hitter - hit ze - hit het

 haater - haa ze - haa
 het

 v hbbe

 v haa

 hebbe v

 haa ve

 g hbt

 g haat

 hebder

 haader

 zij hbbe

 zij haa

 hebbe ze

 haa ze

 

vb: ich heb de grip gehad, dich haas den deel gehad, zi j zal grip gehad hbbe.

 

Zijn = zijn
Voltooid deelwoord = gewst 

gebreikt as Hulpwerkwoord + Voltooid deelwoord och as Koppelwerkwoord + naamwoordelijk Gezegde.
vb: Zij s gevalle, V woere noat.

 

Onvoltooid tegenwoordige tijd (OTT)

Onvoltooid verleden tijd (OVT)

OTT - vroogende vrm

OVT - vroogende vrm

 ich bn

 ich woas

 bn ich

 woas ich

 dich bs

 dich woers

 bste

 woerste - woers tich

 h, zij, het s 

 h woas

 sser - s ze - s het

 woaser

 v zijn

 v woere

 zijn ver

 woere ve

 g zijt

 g woert

 zijder

 woerder

 zij zijn

 zij woere

 zijn ze

 woere ze

 

vb: G zijt doo gewst, Het zal genze zijn, De woers nogal loat.

 

Worden = wre

Voltooid Deelwoord = gewoere

 

Hulpwerkwoord + Voltooid Deelwoord och Koppelwerkwoord + Gezegde

 

Gebruikt in de passieve zin. Het Onderwerp ondergaat de handeling of het gebeuren, uitgevoerd door een uitvoerder = het Handelend Voorwerp. Hier kan geen Lijdend voorwerp in voorkomen. Het Lijdend voorwerp in de actieve zin, wordt Onderwerp in de passieve zin.

Actief: De plisse pakken den dief. Passief: Den dief wiert doer de plisse gepakt.

 

t Es woer, het woerd woert krek gesjrieve.

 

Onvoltooid tegenwoordige tijd (OTT)

Onvoltooid verleden tijd (OVT)

OTT - vroogende vrm 

OVT - vroogende vrm 

 ich wr

 ich woert

 wr ich

 woert ich

 dich wiers

 dich woers

 wierste

 woerste

 h wiert

 h woert

 wiert ze - wiert het - wierter

 woerter - woert ze -
 woert het

 v wre

 v woerte

 wre ve

 woerte ve

 g wrt

 g woert

 wrder

 woerder

 zij wre

 zij woerte

 wre ze

 woerte ze

Kunnen = konne
Voltooid deelwoord = gekonne

persoonsvorm + infinitief.

Ich kan dich helpe. V haan dat noets gekonne.

 

Onvoltooid tegenwoordige tijd (OTT)

Onvoltooid verleden tijd (OVT)

OTT - vroogende vrm 

OVT - vroogende vrm 

 ich kan

 ich kos

 kan ich

 kos ich

 dich kons

 dich kos

 konste

 koste

 h kan

 h kos

 kanner - kan ze - kan het

 kosser - kos ze - kos het

 v konne

 v koste

 konne ve

 koste ve

 g kont

 g kost

 konder

 kosder

 zij konne

 zij koste

 konne ze

 koste ze

 

vb: Ich kos mich nie behelpe.

 

Mogen = mooge
Voltooid deelwoord = gemooge  och gemocht (moag ... iet doehn)


(ich moog dat nie = ik lust dat niet)

 Onvoltooid tegenwoordige tijd (OTT)

 Onvoltooid verleden tijd (OVT)

 OTT - vroogende vrm 

 OVT - vroogende vrm 

 ich moog - moag

 ich moch

 Moog ich

 moch ich

 dich moogs

 dich mochs

 moogste

 mochste

 h moag

 zij mocht

 moogter - moogt ze -
 moogt het

 mochter - moch(t) ze -
 moch het

 v mooge

 v mochte

 mooge ve

 mochte ve

 g moogt 

 g mocht

 moogder

 mochder

 zij mooge

 zij mochte

 mooge ze

 mochte ze

 

Willen = wille
Voltooid deelwoord = gewild
Persoonsvorm + Infinitief

Onvoltooid tegenwoordige tijd (OTT)

Onvoltooid verleden tijd (OVT)

OTT - vroogende vrm 

OVT - vroogende vrm 

 ich wil

 ich woo

 wil ich

 wol ich

 dich wils

 dich wts

 wilste

 wtste

 het wilt

 h woo

 wilter - wilt ze - wilt het

 woller - woo ze - wol het

 v wille

 v woo

 wille ve

 woo ve

 g wilt

 g wt

 wilder

 wooder

 zij wille

 zij woo

 wille ze

 woo ze

 

 

Gaan = goen
Voltooid deelwoord = gegoen Hulpwerkwoord + Infinitief

vb: V goen him helpe,
G zijt him goen helpe

 

Onvoltooid tegenwoordige tijd (OTT)

Onvoltooid verleden tijd (OVT)

OTT - vroogende vrm

OVT - vroogende vrm 

 ich gn

 ich gnk

 gn ich

 gnk ich

 dich gees

 dich gnks

 geeste

 gnkste

 h geet

 h - zij - het gnk

 geeter - geet ze -
 geet het

 gnker - gnk ze -
 gnk het

 v goen

 v gnke

 goen ve

 gnke ve

 g gt

 g gnkt

 gtder

 gnkder (gnkt g)

 zij goen

 zij gnke

 goen ze

 gnke ze

 

Komen = koeme
Voltooid deelwoord = gekoeme Hulpwerkwoord + Infinitief

vb: Ve koemen ch helpe, Ve zijn te loat gekoeme.

 

Onvoltooid tegenwoordige tijd (OTT)

Onvoltooid verleden tijd (OVT)

OTT - vroogende vrm

OVT - vroogende vrm

 ich km

 ich koem

 kom ich

 koem ich

 dich kms

 dich koems

 kmste

 koemste

 h kmt

 h, zij, het koem

 kmter - kmt ze -
 kmt het

 koemer - koem ze -
 koem het

 v koeme

 v koeme

 koeme ve

 koeme ve

 g kmt

 g koemt

 kmder

 koemder

 zij koeme

 zij koeme

 koeme ze

 koeme ze

 

Zullen = zille
alleen gebreikt n den Toekomende tijd. Hulpwerkwoord + Infinitief.

vb. H zal dich helpe.

 Toekomende tijd

 Toekomende tijd - vroogend vrm

 ich zal

 zoo ich

 dich zils

 zilste

 zij zal

 zaller - zal ze - zal het

 v zille

 zille ve (ver v)

 g zilt

 zilder (zilt g)

 zij zille

 zille ze

 

 

Zouden = zoo
alleen gebreikt n de Voorwaardelijke Wijze (tijdloos).

vb. Ich zoo dich helpen as te ... Hulpwerkwoord + infinitief.

 Voorwaardelijke wijze  

 Voorwaardelijke wijze - vroogende vrm

 ich zoo

 zoo ich

 dich zoos

 zooste

 h zoo

 zoor - zooter - zoo'r - zoo ze - zoo het

 v zoo

 zoo ve (v)

 g zoot

 zooder (zoot ge g)

 zij zoo

 zoo ze