Beluister het lied   Beluister deze tekst
Print deze tekst   Print deze tekst

De Zwarte Medam.  

Zoe bedeenen ’n fijftig joor gelieë, doen de jeugdbeweeginge flooreerde, woas ‘r èn Gènk, bij elke perochie’ne Chirogroep; eene groep jónge en eene groep wèchtsjes.

 

Wei dat doen ooch al de gewènde woas, gónken dei ooch elk joor op bievak. De Chiro bievakkeerde nie èn tente, dat woas vier de sjoute en dei vanne stedentebond. Dei vanne Chiro verblieëve gemeenlek op och bij e groet half och hiel leegstoond gelèèg, zonner veel tra-la-la. Slópzoale èn ’n leeg sjier, zoewoal onner ènne leege sjierwinkel, oppen dèn as oppe sjelf woas al goed genóg. ‘nen Hiele sjoene, zeiver gemoakde, witgekalkte koustal woas al ’n half peleis. Lang tóffels woerten onner de sjop gezatte en de koeëkmoeders vonte plak èn ‘ne leeggemoakde pèèrstal och hinnestal.

 

Vijf doag och hiegstens ’n wèèk doerde zoe e bievak. Wat doo mètgemoakt woert, ès veel te langk im dat allemool te vertèlle… Dat ‘t ‘r proeëper en ordentelek mos zijn, dat woas vaneeges. Im óch mer te zègge datter doen geenen hoop bezaar bijeen loehg rond te zwaddere. De mennekes, wei kleen dat ze ooch woere, haaën allemool hin sjoehngerief bij. Elken oovend moste de sjoehn van hin ienieform geblónke wèère, want asze ’s aanerendoags èn ’t dèrp noo de mès gónke, dan moste ze piekfijn èn orde zijn.

 

Zoe woas ‘r èn 1957 ‘ne gróp èn Eksel op bievak èn e leegstoond boeregelèèg. Noo den ooveskos, gemeenlek pap mèt e kentsje en noo den oafwas, vertrokke de leiders mèt hin oafdeeling nog vier ’n korte oovendwaaneling. Kwestie van dei jing kalm èn rèstig oan hinne stroeizak te krijge; ge wèt woal boevier.

 

Koem doo op ‘nen oovend de pestoer mèt slachter Lewie, dèè ’t vlees mètbrocht, op bezik. De pestoer zoo mèt de kleensten op oovendwaaneling goeën. Begosser onnerwèègen ènne bos e verhoal te vertèllen ieëver ’n zwarte medam. Dat moakde op sommigte van dei mennekes zoe ’nen èndrèk, dat ze stijf vanne sjrik op ’t gelèèg oankoeme. Zooder zelf nie?

 

De pestoer vertèlde dat dei zwarte medam nogwoal doer de loch kos vliehge. Asze woo oafdraeë en hier hand outstoek, dan koem ‘r ‘ne vierflits out… Janneke-de-Pieter, wei de leiders dat hortig menneke niemde, zoehg ieëveral de vierflitse van de zwarte medam. Achter elke strouk tèssen de beem zoehg ‘r dat bekan-spoek. Koem doo boeëvenop dat de jèègers van Kleene Briehgel doo mèt veel lewaet oafdraede noo de landingsboan. Dei vliehgers pinkden ooch mèt hin lichten oan ’t èn van hin vlieëgels. Dat krieëg Janneke-de-Pieter ooch ènne mot. Nou woas al vèèrig. Hèè haa de zwarte medam ènne loch geziehn en de vierflitsen ooch. Niks oan te doehn.

 

Z’ne leider, dèè nie gelèkkig woas mèt dat verhoal op dèè mement, poaiden him. mèt den outlèg dat ’t vliehgers woere. Dat ze krek wei ‘nen óttoo, as ze oafdraede hinne pinker mosten oandoehn. Joeë, dat verstond ‘r, totter ènne goate krieëg dat dei vliehgers oan elke kant pinkde.

“Leider!…leider…! Das nie woer! Kiehk…, dèè pinkt noo twie kanten tegelijk, en toch vliehgt ‘r rechdoeër! Ich geleef niks nemie, das mich verrooie! En, dei zwarte medam,das ooch geloeëge. Ge zijt allemool liegenaers! ”Kód wei ‘ne pettem, haan oppe règ , achter z’ne leider oan.

 

Doen dan de leiders ’n goei oer loater zoehge dat hin Lewiekes, Zjraarkes, Markskes, Zjoskes en … Janneke-de Pieter, tèssen hin dieëken en hinne stroeizak loehge te maffe wei de mermotte, wiste ze dat er geenen eene noch oan dei Zwarte Medam dacht och er van dreemde. Ze trokke dan noo de kieëke, boe gemeenlek nog iet op hin te wachte stont. Ze besproeke dan de gebiertenisse van den doag en het pregram van de noosten doag, want al mos goed èneen passen en akkerdeere. De nooste nacht woert het joorleks nachtspieël geehaage, en dat mos goed vierbereid zijn.

 

Me, doo zoo èn gee geval kal zijn van zoeiet wei de Zwarte Medam.

 

Theo Achten, sept. 2006