Beluister het lied   Beluister deze tekst
Print deze tekst   Print deze tekst

Wasse

Perjan van Slien van Pier de Kets, ‘ne jónkman mèt al veel grijs hoor onner zijn klak, dèè krie kos lèèzen en sjrijve, woende nog bij Slien, ze moeder èn, oppe wènning.
Pieter-Jan van Seline van Pier de Kets, een jonkman met al veel grijs haar onder zijn pet, die nauwelijks kon lezen en schrijven, woonde nog bij Seline, zijn moeder in, op de boerderij.

Wijer as noo sjool en noo de kèrk woas ‘r vanzelèève nog nie gewèèst.
Verder dan naar school en naar de kerk was hij van ze leven (nooit) nog niet geweest.

Van Slien moch ‘r noets alleen weier vórt as den achterkant vanne wee tot oane linneboom.
Van Seline mocht hij nooit verder weg dan de achterkant van de wei tot aan de linde.

“En nie wijer!”, klónk het bevel van Slien.
“En niet verder!”, klonk het bevel van Seline.

Oaventou trok Slien mèt hiere zoeën Perjan noo ’t dèrp im kemissies te doehn.
Af-en-toe (soms) trok Seline met haar zoon Pieter-Jan naar het dorp om boodschappen te doen.

Seldoat woas Perjan ooch nie moete wèère, hèè haa al drei briers dei hinnen taerm al gedoeën haaë. Dei woeren al getród en ’t hous out.
Soldaat was Pieter-Jan ook niet moeten worden, hij had al drie broers die hun legerdienst al gedaan hadden.Die waren al gehuwd en het huis uit.

Doen dan al veel loater de shopping èn Gènk gebód woas, koeme Slien en Perjan doo ooch al ‘ns im kemissies te doehn èn dèè groete vanalles-winkel èn Gènk. Den Ienoovasjoa niemde ze dèè.
Toen dan al veel later de shopping in Genk gebouwd was, kwamen Seline en Pieter-Jan daar ook al eens om boodschappen te doen in die grote vanalles-winkel in Genk. De Innovation noemde ze die.

En zoe koem het dat Perjan ‘ns noo den Ienoovasjoa mos im heiskespepier te koope.
En zo kwam het dat Pieter-Jan eens naar de Innovation moest om toiletpapier te kopen.

“Dat zijn rolle pepier, dei mèt zès tegelijk èn ‘ne plestieke zak zitte”, haa Slien him outgelagd. Ze vont dat gezèttepepier op ’t heiske toch wat van den aaën tijd woas.
“Dat zijn rollen papier, die met zes tegelijk in een plastic zak zitten”, had Seline hem uitgelegd. Ze vond dat krantenpapier op het toilet toch wat van de oude tijd was.

Doen Perjan dan op zik gónk èn dèè groete winkel, kosser dat vaneeges nie vènne.
Toen Pieter-Jan dan op zoek ging in die grote winkel, kon hij dat vanzelfsprekend niet vinden.

Iers dors er nie goed, mer hèè poek zich bijeen en zoo ’t vrooge oan zoe ’n jiffroo mèt zoe ’n noamkoarsjen op hier bloes.
Eerst durfde hij niet goed,maar hij raapte zijn moed bijeen en zou het vragen aan zo een juffrouw met zo een maamkaartje op haar bloes.

“Jiffroo”, en hèè friemelden iers efkes oan z’n klak. “Ich moet heiskespepier koeëmen hoale.
Wèt gèè boe dat likt?”
“Juffrouw”, en hij frommelde eerst eventjes aan zijn pet. Ik moet toiletpapier komen halen.
Weet U waar dat ligt?”

“Meneer, wat is dat, ‘heiskespepier’, of hoe zegt U dat ?”

“ Krek…, heiskespepier.”
“ Juist…, toiletpapier.”

“Waarvoor gebruikt U dat dan ?”

Dat outlègge…, het benaad zweet broek him out.
Dat uitleggen…, het benauwd zweet brak hem uit.

“ Leister, asder noo ‘t heiske gót, dan moetder dat bitsje watter nog oanhingt tèssen de batse toch oafvèège, aaners hingt ’t toch ènne brók, verstódder?”
“Luister, als u naar het toilet gaat, dan moet u dat beetje dat er nog aanhangt tussen de billen toch afvegen, anders hangt het toch in de broek, verstaat (begrijpt) u?”

De jiffroo haa onnertèsse wat roeier wange gekrieëge, me, ze haa ’t verstoeën..
De juffrouw had ondertussen wat rodere wangen gekregen, maar, ze had het begrepen.

Aah, nu weet ik het, dat is toiletpapier. Kom maar mee, ik zal ’t U tonen.”

’t Medammeken oane kas stoek dat pak èn e plestieke zekske en Perjan op hous oan.
’t Madammeke aan de kassa stak dat pak in een plastic zakje en P-J naar huis.

‘t Hit toch èntige doage gedoerd ier Perjan mèt dat nouw heiskespepier kos gewèère.
Het heeft toch enkele dagen geduurd eer P-J met dat nieuw toiletpapier kon geworden.

Slien gebreikde im loakes en lijvet te wasse: waspoeier, im te sjróbbe: broun ziep en vier hin haan en zoe te wasse: sinlichziep. Perjan gebreikden toch ooch al sjèèrziep.
Seline gebruikte om lakens en ondergoed te wassen : waspoeder, om te schrobben: bruin zeep en om hun handen en zo te wassen: sunlichtzeep. P-J gebruikte om zich te scheren ook al scheerzeep.

Me, bij Perjan z’n briers en zèsters gebreikde ze aaner ziep im zich te wasse. Dat woere witte klèt, en, dei roeëke nog lekker ooch.
Maar, bij P-J zijn broers en zusters gebruikten ze andere zeep om zich te wassen. Dat waren witte klotten, en,die roken nog lekker ook.

En, Slien sjikde hiere zoeën vanhaer noo den Innoovasjoa im ooch van dei klèt ziep te koope. Wier kosser ze nie vènne. Koemer dei zelfde jiffroo doo wier tieëge.
En, Seline stuurde haar zoon opnieuw naar de Innovation om ook van die bollen zeep te kopen. Weer kon hij ze niet vinden. Kwam hij die zelfde juffrouw weer tegen.

“Jiffroo, ich moet ziep koeëmen hoalen im te wasse.”
“Juffrouw, ik moet zeep komen halen om te wassen.”

Welke soort zeep, om kleren te wassen, vloer te poetsen, vloeibare om de vaat te doen, waarvoor zal ze gebruikt worden ?”

“’t Zijn klèt en doo steet LUX op, dat hèb ich bij ooze Nand geziehn.”
’t Zijn bollen en daar staat LUX op, dat heb ik bij onze Nand gezien.”

“Wat U zoekt, meneer, is toiletzeep, kom maar mee.”

“Twallètziep, jiffroo ! Nèè, nèè ! ’t Ès vier ’t gezich te wasse.
“Toiletzeep, juffrouw ! Nee, nee ! Het is om het gezicht te wassen!“

Theo Achten (Out het derde Gènker lèèsbók)