Beluister het lied   Beluister deze tekst
Print deze tekst   Print deze tekst

Wat gebiert er tèssen oerlog en vree ???

Woopestilstand vier de lèègers…

Het volk hilt het bij ‘Verlossing’ zille ver mer dènke. De lèste en hoeëpelek den allerlèste kier niemde mer dat de ‘Bevrijding’.

Wei, wat, weinie en wèème zèrgde doovier ? Het antwoerd ès oos gegèèven den 13de en 14de september  1944, mèt de noosleep tot 8 mee 1945.

Wèème van óch wèt èn Gènk de ‘Bevrijdingslaan’ en de ‘14 Septemberlaan’ ligge?

Ieëver dei bevrijding zijn  vaneeges al tientalle besjrijvinge versjieëne. Toch efkes oproakele:

Gènk, bevrijd doer de stoetkrach van de 2de pantserdieviezie : de  ‘Hell on Wheels’ en de 30° Infanteriedieviezie van het 1ste Amrekoans lèèger (250 000 manschappe), onner den ooperoasienoam ‘Old Hickery’ (Oude Notenboom)  Dei eenheede woeren de ‘stoottroepen’

(Dei pantserdieviesie: 2 500 T vierród, 1 000 000 lieter benzin per doag. 400 Sherman tanks,

7OO halftracks mèt ‘ne MI.50 (Zwoere gemonteerde mietraljöör)   3 500 wielvoertuigen enz.

Wètder het nog? Oos aars niemde de Deitse troepe: de Móffe och de Preise, mèt hinnen onberèèkenboare ‘Gestapo’(Geheime Staats-Polizei) en de vervlókde ‘SS’-eenheede.

(Staats-Sicherheidsdienst ( kontra-spieonaasj)

As klee gemaeke hèb ich dat ooch belèèfd, hei en doo nog iet goed bewoard ènne memoerie.

Begin september ’44 loehg ènne bos tèssen het hous van Nagy en Shènk, ’n kómpenij Deitse seldoate, (achterhoede) Ich moch doo nie goeën kiehke, me van boeëven out de veervinster koste ve ze toch ènne mot haage. Op ‘ne mèrge woere dei seldoate  vórt.

Den 13de september zoet ich bij oos maa achter op het villoostielke, op wèèg mèt den tienoerekant vier m’ne bompa, dèè èèrappel oan ’t outdoehn woas op het veld oan de  ‘Zèstienheis’ oan den Hootelewèèg. Loepe ve doo ’n kelon lichte tanks, dei hiel veel lewaet moakde ènne moul.

Achternoo vertèlde ze dat het Èngelsen en Cannedeeze woere dei op wèèg woere noo Glabbek en Mezeek.

De 14de september zijn ver noo de Cecilwèèg geloope, boe dei ierste kelon Amrekoanse pantsers verbij koem op wèèg noo Glabbek. De minse stonten doo rije dik lengs de wèèg, te grinse, te kèèken te roepe, te daasen en te sprènge van blijdsjap.

 

Nou mos vaneeges de Belze vlag outgehange wèère. Me ze haaë geen vlag. Plantrèkkers wei ze woere moakde ze zelf vlagge. Pillezjieke van Zjermae, oos maa en Lieza van Frans van Meeveske sjierden elk e wit bèddeloaken èn drei. Bij den aptieker èn de Vènnestrót hoalde ze kleervaerf; zwarte, gèèl en roei.  Ze vaerfde…. Onnerwijl hoalden de mans èn het bèrkebèsken achter het kepelleke drei din baerkskes dei gesjoald woerte.

Elvier van Fonske Sauwens haa e naemesjien , dei stikde de stèkken oaneen.

Mèt haasnèègelkes en ’n din letsje nèègelde ze dei vlaggen op de gèèrde. De stoak vasgezatten onner het bèd en de vlag oane vinster out…. Sooves woert dei vlag bènnegehoald en de noosten doag wier outgehange.

Èntige doag ternoo voerten achter Sissesbèske ènne zandbaerg tanks rond, op zik noo achtergeblieëve ‘Móffe’. Van een van dei tanks ès ter ‘ns ’n kèttel van de rollers losgekoeëme, ‘n aaner stont ins hiel kort tieëgen de veergèvel van oos hous. De metöör draede nog; van dat geweld doaverden oos hiel hous. Doen hèb ich ooch den ierste kier ‘nen Amrekoanse zwarte geziehn. Me zèsterke woas ter zoe sjouw van.

Nou, op ‘nen doag zijn doer ‘nen heevige wènd dei vlagge kepotgesjierd.

Boe zooë dei geblieëve zijn ?

Dènkelek hèbbe ze ter stèpvodde van gesjierd…, en van de vlaggestekke? Dènkelek kepot gezèègd vier stoofhoot.

Och, nog iet… Wèème wèt nog van dat hiel gedoensel mèt dei ‘rantseneering’ ? Broed, vlees enz. koope mèt zeegelkes. Zoeveel gram per kop per moond. En..,  op woas op.

 T.A. jannewoarie 2014